Morsowanie nad Zatoką Pucką, czyli zimowa przygoda dla odważnych

Dlaczego akurat Zatoka Pucka?

Zalew Pucki to jeden z najpłytszych akwenów polskiego wybrzeża. Średnia głębokość w jego wewnętrznej części nie przekracza kilku metrów, a przy brzegu woda sięga kolan jeszcze kilkanaście kroków od plaży. Dla początkującego morsa ma to ogromne znaczenie, bo wchodzisz stopniowo, kontrolujesz każdy centymetr zanurzenia i w każdej chwili możesz się wycofać bez walki z falą. Druga sprawa to zasolenie. Wody zatoki są słonawe, znacznie mniej słone niż w otwartym Bałtyku, więc zamarzają szybciej i łatwiej. Stąd te charakterystyczne zimowe widoki z krą przy brzegu i stąd też realna potrzeba ostrożności, o której piszę niżej.

Co jeszcze przemawia za tym miejscem:

• Osłona od wiatru z zachodu. Mierzeja Helska tłumi falowanie od strony otwartego morza, dzięki czemu woda w zatoce jest spokojniejsza niż na plażach od strony Bałtyku.
• Łagodne, piaszczyste dno. Mało kamieni, mało niespodzianek pod stopą, co przy zdrętwiałych od zimna palcach ma spore znaczenie.
• Dojazd. Z Gdyni do Rewy jedziesz około pół godziny, do Pucka niewiele dłużej. Morsowanie da się spokojnie wpleść w sobotni poranek.
• Społeczność. Nad zatoką działa kilkanaście zorganizowanych grup morsów. Zimą co weekend ktoś gdzieś wchodzi do wody, więc nie musisz zaczynać sam.

Morsowanie, czyli co się właściwie dzieje z ciałem w lodowatej wodzie

Reakcja organizmu na wodę o temperaturze bliskiej zeru jest błyskawiczna i całkowicie przewidywalna. Warto ją znać, bo połowa strachu przed pierwszym wejściem bierze się z niewiedzy.

1. Pierwsze sekundy. Uruchamia się tak zwany szok termiczny. Bierzesz gwałtowny wdech, oddech przyspiesza, serce wali. To odruch, nie oznaka, że coś idzie nie tak. Dlatego właśnie nie skacze się do wody na główkę i nie zanurza się klatki piersiowej w jednej chwili.
2. Od pół minuty do dwóch minut. Naczynia krwionośne w skórze i kończynach kurczą się, krew przesuwa się do tułowia, rośnie ciśnienie. Oddech powoli się wyrównuje, jeśli świadomie go spowolnisz. Długi wydech jest tu ważniejszy od wdechu.
3. Po dwóch, trzech minutach. Organizm wyrzuca do krwi noradrenalinę i endorfiny. To ten moment, po którym ludzie wracają nad wodę co tydzień. Poprawa nastroju utrzymuje się jeszcze przez wiele godzin.
4. Po wyjściu. Zimna krew z kończyn wraca do rdzenia ciała i temperatura wewnętrzna przez chwilę dalej spada, mimo że stoisz już na plaży w ręczniku. Zjawisko nazywa się afterdrop i właśnie dlatego najwięcej złego dzieje się nie w wodzie, tylko kwadrans po niej.

Regularne morsowanie, prowadzone z głową, poprawia tolerancję zimna i wielu osobom pomaga w radzeniu sobie ze stresem. Nie jest natomiast lekiem na przeziębienie ani sposobem na odchudzanie, choć internet potrafi obiecać jedno i drugie.

Puck, Rewa, Chałupy, Jastarnia. Gdzie wchodzić do wody

Każde z tych miejsc ma inny charakter i inaczej sprawdza się na starcie.

Puck, plaża miejska przy przystani
Najbardziej oswojona opcja. Blisko parkingu, blisko centrum, zimą regularnie spotyka się tu grupy morsów. Wejście łagodne, dno piaszczyste, w pobliżu punkty gastronomiczne czynne poza sezonem. Dobre miejsce na debiut, bo po wyjściu nie masz daleko do ciepłego wnętrza.

Rewa i Cypel Rewski
Najpopularniejszy kierunek dla mieszkańców Trójmiasta. Szeroka plaża, płytka woda po obu stronach mierzei, dużo przestrzeni. Uwaga na wiatr, bo cypel jest na niego kompletnie odsłonięty i przy silniejszych podmuchach z północy odczuwalna temperatura potrafi spaść o kilka stopni.

Chałupy
Plaża od strony zatoki, spokojna, szeroka, zimą praktycznie pusta. Woda wchodzi tu bardzo łagodnie, ale trzeba pilnować dojścia, bo część zejść jest nieodśnieżana. Zimą Półwysep Helski pokazuje swoją najładniejszą, surową twarz.

Jastarnia, strona zatokowa
Zaciszna, dobrze osłonięta plaża przy porcie rybackim. Sprawdza się, kiedy wieje i wszędzie indziej jest nieprzyjemnie. Blisko infrastruktura miejska, więc łatwo o toaletę i gorącą herbatę.

Osłonino i Rzucewo
Dla tych, którzy szukają ciszy. Klifowy brzeg, mało ludzi, bardzo dobre światło o poranku. W zamian mniej zaplecza, więc trzeba być samowystarczalnym.

Jak się przygotować na pierwsze morsowanie?

Nie potrzebujesz miesięcy treningu, ale kilka rzeczy warto zrobić zawczasu.

• Na tydzień przed zacznij kończyć prysznic chłodną wodą. Dwadzieścia, trzydzieści sekund wystarczy. Chodzi o oswojenie odruchu oddechowego, nie o hartowanie w sensie fizjologicznym.
• Dzień wcześniej wyśpij się i odpuść alkohol. Kac plus lodowata woda to przepis na zasłabnięcie, bo organizm jest odwodniony, a tętno i ciśnienie już wcześniej pracują nieregularnie.
• W dniu morsowania zjedz coś ciepłego na dwie godziny przed, ale nie wchodź do wody z pełnym żołądkiem. Ubierz się warstwowo, tak żeby rozebrać się na plaży w kilkanaście sekund i równie szybko ubrać z powrotem.
• Na plaży rozgrzewka przez kilka minut: krążenia ramion, podskoki, marsz w miejscu. Ciało ma być ciepłe przed wejściem, nie po nim. Wchodź powoli, oddychaj długimi wydechami, zanurz się maksymalnie do linii barków. Pierwszym razem wystarczy minuta. Naprawdę.

Jeśli masz nadciśnienie, chorobę wieńcową, arytmię, cukrzycę, problemy z tarczycą albo jesteś w ciąży, porozmawiaj wcześniej z lekarzem. To nie jest formułka dla świętego spokoju, tylko realna lista przeciwwskazań. Nigdy też nie wchodź do wody sam i nie wchodź na krę ani między jej płaty.

Co zabrać ze sobą nad wodę

Lista jest krótka, ale każdy punkt ma konkretne uzasadnienie.

• Czapka. Głowa zostaje nad wodą, a to przez nią tracisz najwięcej ciepła. Wełniana albo polarowa.
• Buty neoprenowe. Chronią przed muszlami, kamieniami i lodem, a przy okazji pozwalają wytrzymać w wodzie dłużej. Pierwsza rzecz, którą kupują ludzie, którzy zostają przy morsowaniu na dłużej.
• Rękawice neoprenowe. Dłonie marzną najszybciej i najdłużej dochodzą do siebie.
• Duży, gruby ręcznik albo ponczo kąpielowe. Ponczo wygrywa, bo można się pod nim przebrać na wietrze.
• Zestaw suchych ubrań, w tym drugie skarpetki i drugie majtki. Wilgotna warstwa przy skórze zniweczy całą rozgrzewkę.
• Termos z ciepłym, niesłodzonym płynem. Herbata z imbirem, bulion, cokolwiek ciepłego. Bez alkoholu, bo rozszerza naczynia i przyspiesza utratę ciepła.
• Mata lub kawałek karimaty. Stanie bosą stopą na zmarzniętym piasku wychładza szybciej niż sama kąpiel.
• Coś słodkiego do zjedzenia po wyjściu. Organizm właśnie spalił sporo energii na ogrzewanie.

Czego nie brać: szlafroka frotté, który po dwóch minutach jest mokry i lodowaty, oraz jeansów, w które nie da się wskoczyć zziębniętymi rękami.

Zatoka Pucka zimą pełna wyjątkowych widoków

Zimą ta okolica wygląda zupełnie inaczej niż w lipcu. Plaże są puste, powietrze przejrzyste, a przy bezwietrznej pogodzie woda zatoki potrafi stać gładka jak lustro. Kiedy przy brzegu tworzy się kra, z pomostu w Pucku widać rozległe pola lodu ciągnące się w stronę Rewy. O wschodzie słońca całość zmienia kolor z granatu na różowo pomarańczowy i to jest ten moment, dla którego ludzie ustawiają budzik na szóstą rano w styczniu. Zatoka jest też zimowiskiem dla ptaków. Na wodzie widuje się łabędzie krzykliwe, ohary, nurogęsi i tysiące gęsi zbożowych, a Zatoka Pucka objęta jest ochroną w ramach sieci Natura 2000. Przy odrobinie szczęścia i cierpliwości można wypatrzeć foki szare, które regularnie zaglądają w rejon Półwyspu Helskiego. Po kąpieli warto przejść się molo w Pucku, zajrzeć do fokarium na Helu albo po prostu zjeść gorącą zupę rybną w jednej z otwartych całorocznie smażalni.

Jeśli planujesz morsowanie na dłużej niż jeden poranek, najwygodniej wynająć apartament nad Zatoką Pucką i zrobić z tego spokojny zimowy weekend. Dostęp do prywatnej łazienki i ciepłego wnętrza kilka minut po wyjściu z wody zmienia komfort całego wyjazdu, a przy okazji zyskujesz kuchnię, w której rano zrobisz herbatę do termosu. Sprawdź dostępne terminy i zarezerwuj nocleg z widokiem na zatokę, bo zimowe weekendy potrafią schodzić szybciej, niż się wydaje.