Stary Rynek w Pucku. Spacer po najstarszym mieście Wybrzeża

Autor zdjęcia: Dwxn

Puck - najstarsze miasto polskiego Wybrzeża

Trudno znaleźć w Polsce miejsce, które w tak namacalny sposób łączy dawną historię z morską bryzą. Puck leży nad spokojnymi wodami Zatoki Puckiej, niewiele ponad pół godziny drogi od Trójmiasta, a mimo bliskości turystycznych potęg Wybrzeża zachował zupełnie własny charakter. Mówi się, że to najstarsze miasto polskiego Wybrzeża i nie jest to puste hasło z folderu turystycznego. Już we wczesnym średniowieczu funkcjonował tu gród rybacki i ważny port handlowy, a prawa miejskie Puck otrzymał w XIV wieku, w czasach gdy Gdynia była jeszcze niewielką wioską rybacką. Do Pucka jeździ się dziś po coś, czego brakuje większym kurortom, czyli po ciszę, autentyczność i kaszubski klimat, którego nie udaje się sztucznie odtworzyć w nowszych miejscowościach. Spacer po mieście niemal zawsze zaczyna się i kończy w jednym miejscu, na Starym Rynku, bo to właśnie on jest sercem Pucka, punktem spotkań mieszkańców i pierwszym przystankiem każdego, kto przyjeżdża tu z plecakiem albo z aparatem w dłoni.

Stary Rynek wczoraj i dziś - krótka historia placu

Stary Rynek w Pucku przez stulecia pełnił dokładnie tę rolę, jaką wyznaczono mu w średniowieczu, kiedy plac wytyczono podczas lokacji miasta. Tutaj odbywały się targi, sądy i publiczne ogłoszenia, tutaj kupcy z Gdańska i okolicznych wsi kaszubskich handlowali rybami, bursztynem, zbożem i suknem. Plac był też świadkiem trudnych momentów, w tym pożarów, które wielokrotnie trawiły drewnianą zabudowę, oraz wojen przetaczających się przez Pomorze. Kolejne pokolenia odbudowywały rynek niemal w tym samym kształcie, dlatego do dziś jego układ urbanistyczny pozostaje w dużej mierze średniowieczny, choć kamienice noszą już znamiona późniejszych epok. Współcześnie Stary Rynek tętni życiem w spokojnym, kaszubskim tempie.

Ratusz pucki - serce rynku

Pierwsze, co rzuca się w oczy po wejściu na plac, to ratusz, niewielki, ale charakterny budynek, który od wieków pełni funkcję symbolicznego centrum miasta. Choć obecny gmach nie pamięta średniowiecza, bo w tym samym miejscu stały wcześniej inne ratusze, zachował klasyczny układ z wieżyczką i zegarem. Dziś budynek nadal jest siedzibą władz miejskich, a jego mury kryją także przestrzenie wykorzystywane na wystawy i mniejsze wydarzenia kulturalne, dzięki czemu nie jest to zwykły urząd, ale żywy element miejskiej tkanki. Warto zatrzymać się przed wejściem, spojrzeć w górę na fasadę i przez chwilę wyobrazić sobie, jak wyglądał ten plac dwieście czy trzysta lat temu, gdy zegar na wieży odmierzał czas rybakom i kupcom wracającym z portu. Dla fotografów ratusz to najbardziej wdzięczny motyw na rynku, szczególnie w godzinach tak zwanej złotej godziny, kiedy światło ciepło odbija się od jego ścian, a plac powoli pustoszeje.

Zabytkowe kamienice wokół placu

Pierzeje Starego Rynku to prawdziwa lekcja architektury w pigułce. Stojąc pośrodku placu i powoli obracając się dookoła, można zobaczyć kamienice z różnych epok, które przez lata sąsiadowały ze sobą bez zbędnego patosu, tworząc spójną, choć zaskakująco różnorodną całość. Część budynków zachowała wąskie, charakterystyczne dla pomorskich miast fasady z dwuspadowymi dachami, inne zostały przebudowane w XIX wieku i noszą już ślady eklektyzmu czy skromnego neorenesansu. Wiele z nich wciąż pełni tę samą funkcję co dawniej, na parterach mieszczą się sklepy, piekarnie, kawiarnie i niewielkie pracownie rzemieślnicze, a wyższe kondygnacje pozostają mieszkalne, dzięki czemu rynek nie staje się skansenem tylko dla turystów. Spacerując wzdłuż pierzei, warto zwrócić uwagę na detale, takie jak oryginalne drzwi, kute klamki, ozdobne kartusze nad wejściami czy zachowane fragmenty dawnych szyldów, które łatwo przeoczyć, jeśli idzie się przez plac w pośpiechu. To właśnie te drobiazgi sprawiają, że Stary Rynek w Pucku wygląda inaczej niż odnowione na nowo place w wielu nadmorskich miejscowościach.

Kolegiata św. Apostołów Piotra i Pawła

Tuż obok rynku, dosłownie kilka kroków od ratusza, wznosi się kolegiata pod wezwaniem świętych Apostołów Piotra i Pawła, jeden z najcenniejszych zabytków sakralnych całego Pomorza. Świątynia powstała w XIII wieku i przez stulecia była rozbudowywana, dzięki czemu dziś prezentuje pełnię gotyku ceglanego z późniejszymi nawarstwieniami. Wnętrze robi ogromne wrażenie. Wysokie sklepienia, gotyckie polichromie, barokowe ołtarze i bogato zdobiona ambona tworzą atmosferę, której nie da się porównać z niczym innym w okolicy. Szczególną uwagę warto zwrócić na epitafia rodziny Wejherów oraz na zachowane średniowieczne malowidła ścienne, które należą do najstarszych tego typu zabytków na Pomorzu. Kolegiata jest świątynią czynną, odbywają się w niej regularne nabożeństwa, ale poza godzinami mszy można zwykle wejść do środka i w spokoju przyjrzeć się detalom. Dla wielu odwiedzających to właśnie ten kościół jest najmocniejszym punktem spaceru po Pucku, mocniejszym nawet niż sam rynek czy nabrzeże portu.

Pomniki i miejsca pamięci

Puck to miasto, które ma swoje miejsce w polskiej historii i dba o to, żeby przypominać o nim odwiedzającym. Na rynku i w jego najbliższej okolicy znajduje się kilka tablic oraz pomników upamiętniających kluczowe wydarzenia, z których najważniejsze to oczywiście zaślubiny Polski z morzem, dokonane przez generała Józefa Hallera 10 lutego 1920 roku. To właśnie w Pucku, na zamarzniętej wówczas zatoce, odrodzona Rzeczpospolita symbolicznie powróciła nad Bałtyk, a echo tamtego wydarzenia jest w mieście wszechobecne. Spacerując po okolicach rynku, można natknąć się również na tablice poświęcone lokalnym bohaterom, działaczom kaszubskim oraz ofiarom II wojny światowej. Choć są to skromne formy upamiętnienia, warto się przy nich zatrzymać na chwilę, ponieważ właśnie one nadają miastu głębi.

Praktyczne informacje dla odwiedzających

Do Pucka najwygodniej dojechać samochodem drogą wojewódzką numer 216 prowadzącą z Gdyni przez Redę i Mechelinki, ale bez problemu dotrzecie tu też pociągiem albo autobusem SKM, co jest wygodnym rozwiązaniem. Centrum miasta jest niewielkie, więc zwiedzanie odbywa się wyłącznie pieszo, a samochód najlepiej zostawić na jednym z parkingów w pobliżu rynku lub portu, pamiętając o opłatach w sezonie letnim. Najlepszą porą na wizytę jest późna wiosna i wczesna jesień, kiedy pogoda nadal sprzyja spacerom, a tłumy są zauważalnie mniejsze niż w lipcu i sierpniu. Jeśli planujecie zostać w mieście na dłużej niż kilka godzin, warto pomyśleć o noclegu z prawdziwego zdarzenia, a coraz większą popularnością cieszą się apartamenty w Pucku, które dają więcej swobody niż klasyczny hotel i sprawdzają się zarówno na weekendowy wypad we dwoje, jak i dłuższy urlop z rodziną. Dzięki temu można spokojnie zwiedzić Stary Rynek, port, molo, a także wybrać się na wycieczki w okolice, na przykład na Cypel Rewski albo do Władysławowa, bez pośpiechu i bez patrzenia na zegarek.